Gökadalar – III

B. Gökadaların Adlandırılması

Eğer görünüş veya yer olarak ayrı iseler bazı gökadalara açıklayıcı isimler verilir (Andromeda, Whirlpool gibi). Fakat çoğu gökada bir katalogda adlandırıldığı şekilde bilinir. Gökyüzündeki nesnelerin en eski kataloglarından biri Charles Messier tarafından yapılmıştır. Messier 1700’lerde kuyrukluyıldızları arıyordu, fakat kuyrukluyıldızlar gibi, ama hareket etmeyen, nesneleri de kaydediyordu. Sonunda bu nesnelerin bir kataloğunu hazırladı, ve konumlarını bir liste şeklinde kaydetti, böylece onlara tekrar baktığında kuyrukluyıldız olduklarını zannederek şüpheye düşmeyecekti. Sonradan, bunlardan bazıları gökada olarak tespit edildi. Gökyüzünde birçok parlak nesneyi sınıflandırsa da, kataloglama işlemi rastgele olarak tamamlanmıştı. Yani M1 (Boğa T.’daki Yengeç Bulutsusu) M2’nin (Kova T.’daki küresel küme) yakınında biryerlerdeydi.

Teleskopların yetenekleri arttıkça, daha büyük kataloglar oluşturuldu. Hala kullanılan ama en eskilerinden biri, 1888’de J. L. Dreyer tarafından yayınlanan Bulutsuların ve Yıldız Kümelerinin Yeni Genel Kataloğu (A New General Catalogue of Nebulae and Star Clusters), kısaca NGC’dir. NGC gökyüzündeki nesneleri batıdan doğuya bir baştan bir başa nesneleri numaralandırır, böylece aynı bölgedeki tüm nesneler, benzer NGC numaralarına sahiptir (Andromeda Gökadası NGC 224 iken, Whirlpool Gökadası NGC 5194’tür). Diğer özel kataloglar yer tabanlı gözlemevleri (Avrupa Güney Gözlemevi – ESO, ve Polama Gözlemevi – Uppsala Genel Kataloğu – UGC gibi) yörüngedeki uzay teleskopları (Kızılötesi Gökbilim Teleskopu – IR) tarafından oluşturulurken, bunun yanısıra belirli özelliklere sahip özel nesneler için de (parlak morötesi salınım yapan gökadaların Markarian kataloğu) kataloglar oluşturulmuştur. Harfleri takip eden numaralar gökadanın listedeki sırasını veya gökyüzündeki yerini belirtebilir.

C. Bir Gökadanın Bileşenleri

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s