Pozitron

Pozitron, bir elektronun anti-madde eşidir. Kütlesi elektron ile eşit, fakat yükü terstir. Maddeden ayrı tutulduğu sürece pozitronlar, “sonsuza dek” yaşayabilir. Ne yazık ki, bir pozitron bir elektron ile karşılaşmayagörsün, iki parçacık birbirini bir enerji patlaması şeklinde yok eder. Önemli bir kuantum fiziği teorisyeni olan Paul Dirac, 1928 yılında pozitron ve diğer karşı-parçacıkları (anti-parçacıkları) önermişti. Bir elektron hareketinin klasik tanımlamasıyla, görelilik ve kuantum mekaniğinin ortaya attığı teorileri birleştiren Dirac, denklemlerine kafa karıştırıcı bir cevap buldu: bir elektron negatif enerjiyle döner ki bu cevap klasik fiziğe bütünüyle aykırıdır. Sonuçlarını karşı-bir-parçacığın pozitif enerjiyle hareketine yordu. 4 yıl sonra fizikçi Carl Anderson, Dirac tarafından önerilen pozitronu “bulut odası” deneyinde gözlemledi. Bu keşifleriyle Dirac ve Andersen Fizik Nobel Ödülü’nü aldılar. Bugün, pozitronlar parçacık fiziği araştırmalarında ve tıp alanındaki görüntüleme tekniklerinde çok sayıda uygulamaya sahipler. Bilim insanları yok etme sürecini “terse döndürebiliyorlar” ve oldukça fazla sayıda pozitron oluşturabiliyorlar. Örneğin, yoğun bir elektron ışınını bir metal parçasına göndererek bunu gerçekleştirebiliyorlar. Diğer bir pozitron kaynağı ise Karbon-11 gibi radyoaktif izotoplar. Hastaneler, bu kısa yaşamlı izotopları oluşturmak için hızlandırıcılar kullanıyorlar ve ortaya çıkardıkları pozitronlardan da Pozitron Yayma Tomografisi’nde medikal işaretleyiciler olarak yararlanıyorlar. PYT (PET – Positron Emission Tomography) Tekniği, kan akışı, metabolizma ve nöron alıcıları (reseptörleri) gibi biyolojik süreçlerin ve sistemlerin görüntülenmesine yardımcı oluyor. Çeviri: Ceren Burçak Dağ

Kaynak: Youhei Morita, KEK, Japonya

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s