Çerenkov Işıması

Cherenkov ışığı yüklü bir parçacık madde içinden ışıktan daha hızlı geçtiğinde görünür. Bu etki örneğin bir jet sesten daha hızlı yol aldığında oluşan sonar gümbürtünün optik eşitidir. Fakat bir parçacık nasıl olur da fizik kanunlarını çiğnemeden ışıktan daha hızlı gidebilir? Bir vakum tüpündeki ışığın hızı en üst hız sınırı olan saniyede 300,000,000 metredir. Hiçbir şeyin bundan daha hızlı yol alamayacağı düşünülür. Buna rağmen, ışık su,cam ve diğer saydam materyellere girdiğinde, bazı durumlarda yüzde 25 ten daha fazla bir miktarda yavaşlar. Bu yüzden bir parçacık madde arasından aynı zamanda ışığın vakum tüpündeki hızının aşağısında kalarak akıp gider. Bu olduğunda, bir parçacık arkasında sonar gürültü konisi benzeri şekilli konisel çember bırakarak mavimsi Cherenkov ışığını yayar. Bu ışık nükleer rektör çekirdeğinin etrafını saran suya kendine özgü mavi parlaklığı verir. Bilim adamları Dünya’nın atmosferinde yağan kozmik ışınım ve gama ışınım tarafından yayılan Cherenkov ışığını gözlemlemek için teleskoplar kuruyorlar. Nötron fizikçileri atomlardaki nötron çarpışmalarında meydana çıkan muon ve elektronlardan gelen Cherenkov ışığını kaydetmek için büyük miktarlardaki su ve buz içine binlerce ışığa duyarlı tespitleyiciler yerleştiriyorlar. Bu tip cihazlar tarafından kaydedilen Cherenkov ışığı bilim insanlarına parçacıkları tanımlamasına ve onların enerjilerinin bulunmasına yardım ediyor. Çeviri: Fırat Koçak

Kaynak: Michelangelo D’Agostino, Kaliforniya Üni., Berkeley

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s